گیاهان و جانوران

پوشش گیاهی ترکیه

تنوع جغرافیایی و آب و هوایی ترکیه باعث به وجود آمدن زیستگاههای مختلف و در نتیجه پوشش گیاهی متنوع شدهاست. به عنوان مثال در ترکیه حدود سی گونه گندم وحشی وجود دارد و تا سال 2000، حدود 9300 گونه از گیاهان آونددار (Vascular) در ترکیه شناسایی شد. در حدود ۳۰/۶درصد از گونه های گیاهی ترکیه بومی این کشور و جزایر اژه هستند.ترکیه از جمله کشورهایی است که از نظر کشاورزی خودکفاست و صتدرات متنوعی دارد.

حدود دو پنجم از زمین های ترکیه، اراضی قابل کشت و زرع می باشد و بیش از یک دوم از این زمین ها  به کشت غلات اختصاص دارد. حدود یک هفتم از اراضی موجود و قابل استفاده را چراگاه ها و مراتع تشکیل می دهند. این کشور انواع پوشش گیاهی اصلی از جمله علفزارهای استپ و جنگلهای برگریز را دارد.

تقسیم بندی ترکیه از نظر گیاه شناسی

از نظر گیاه‌شناسی ترکیه به سه بخش اصلی و 5 بخش فرعی تقسیم شده است، ‌که عبارت‌اند از:

1- منطقه گیاهی اروپا-سیبری

- کولسیک: شامل بخش‌های مرکزی و غربی دریای سیاه و بخشی از منطقه مرمره

- اکسین: شامل بخش شرقی دریای سیاه

2- منطقه گیاهی مدیترانه‌ای

- غرب آناتولی: شامل بخش‌هایی از استان استانبول تراس، ‌بخش جنوبی منطقه مرمره و منطقه اژه

- کوه‌های توروس

- کوه‌های آمانوس

3- منطقه گیاهی ایران- ترانیان

- شامل بقیه مناطق ترکیه

جانوران ترکیه

تنوع جانوری ترکیه بسیار بیشتر از گیاهان در این کشور است. اگرچه تعداد گونه‌ها در سرتاسر اروپا درمجموع حدود 60000 گونه است ولی این تعداد در ترکیه بیش از 80000 گونه است. اگر گونه‌های فرعی نیز در نظر گرفته شوند، این تعداد به بیش از 100000 افزایش خواهد یافت.

همانند مورد گیاهان، ‌آناتولی زیستگاه اصلی چندین گونه جانوری می باشد. به‌عنوان مثال، گوزن زرد اروپایی که امروزه در اروپا فراوان است در قرن 17 از ترکیه وارد اروپا شد. این گونه‌ها از دامنه‌های کوه‌های توروس که بین آنتالیا و آدانا قرار دارند آمده‌اند. نمونه دیگر، قرقاول است که از منطقه سامسون در ساحل ترکیه‌ای دریای سیاه آمده است. نام علمی این پرنده زیبا Phasianus Colchicus است، فاسیس نام قدیم رودخانه قزل‌ایرماق و کولخیس برگرفته از پادشاهی باستانی که از ساحل دریای سیاه تا کوه‌های قفقاز امتداد داشته است. گوسفند اهلی از نسل گوسفند وحشی است که نام علمی آن Ovis Musimon Anatolica است، نام علمی این گوسفند نشان می‌‌‌دهد که این‌گونه ساکن آناتولی بوده است. تعداد کمی می‌‌‌دانند که پلنگ؛ گربه وحشی آناتولی یکی از بزرگ‌ترین گربه‌سانان دنیا است و گونه‌هایی از آن توسط رومی‌ها برای مبارزات گلادیاتورها استفاده می‌شده است زیرا هنوز هم در کوه‌های توروس به‌صورت پراکنده تله‌هایی که برای گرفتن آن‌ها اینجا استفاده می‌شده است را می‌توان مشاهده کرد و مردم محلی به آن‌ها تله پلنگ می‌گویند. شیرها که امروزه فقط در هیتی زندگی می‌کنند، ‌عضو دیگری از جانوران آناتولی است.

پرندگان ترکیه

پرندگان هزاران سال است که از موقعیت استراتژیکی ترکیه به‌عنوان پل ارتباطی بین اروپا و آسیا و آفریقا استفاده می‌کنند. دو مسیر از چهار مسیر اصلی مهاجرت در منطقه بیوجغرافی در بهار و پاییز قرار دارند. در بهار، پرندگان مهاجر از آفریقا به سمت شمال و آسیا و اروپا پرواز می‌کنند و در پاییز آن‌ها محل اسکان خود را ترک کرده و دوباره به سمت جنوب و آفریقا پرواز می‌کنند. یکی از این مسیرهای مهاجرت از جنوب شهر هوپا در شمال شرقی ترکیه و در امتداد تنگه رودخانه چاوره (Çoruh) به سمت شرق آناتولی شروع و از استان قهرمان مرعش و آنتاکیا در جنوب شرقی ترکیه عبور می‌کند. بسیاری از پرندگانی که از این مسیر و از دره رودخانه چاوره عبور می‌کنند پرندگان شکاری هستند و گروه حدوداً 250000 قطعه‌ای از آن‌ها بزرگ‌ترین گروه از پرندگان مهاجر شکاری در جهان است. البته، دیدنی‌ترین مهاجرت در دنیا پرواز لک‌لک‌ها بر فراز بُسفُر استانبول در بهار و پاییز است. طی چند هفته بیش از 250 هزار لک‌لک در آسمان پرواز می‌کنند. گونه‌هایی از پرندگان شکاری نیز در امتداد بُسفُر مهاجرت می‌کنند، ‌بُسفُر گذرگاه آبی است که علاوه بر مسیر مهاجرت پرندگان، امکان ماهیگیری در مسیر بین دریای سیاه و دریای مرمره را نیز تأمین می‌کند. این پدیده‌ای است که منجر به ایجاد ذخایر بسیار بالا، ‌خوشحالی ماهیگیران و مشتریان آن‌ها شده است.